Najważniejszy bank w Polsce – NBP

Bank centralny jest najważniejszym podmiotem systemu bankowego w każdym państwie na świecie. Jako jedyny posiada uprawnienia do emisji znaków pieniężnych, ponadto jest bankiem dla innych banków oraz prowadzi obsługę bankową budżetu państwa. W Polsce rolę tę pełni NBP – Narodowy Bank Polski.

Organy NBP

Struktura organizacyjna banku centralnego określona została przez ustawodawcę w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 o Narodowym Banku Polskim. Według jej zapisów organami NBP są: Prezes, Zarząd oraz Rada Polityki Pieniężnej, a każdy z nich posiada odrębne funkcje oraz zadania. Do głównych funkcji Prezesa NBP należy reprezentowanie Polski w kontaktach z międzynarodowymi instytucjami finansowymi oraz przewodniczenie RPP oraz Zarządowi. Ponadto jest on zwierzchnikiem wszystkich osób zatrudnionych w banku centralnym. Prezes wybierany jest przez Sejm na 6-letnią kadencję, obecnie funkcję tę pełni Adam Glapiński. W skład Rady Polityki Pieniężnej wchodzi 9 osób powoływanych przez Prezydenta RP, Sejm oraz Senat na 6 lat kadencji. Do głównych zadań tego organu należy określenie celów polityki pieniężnej państwa oraz raportowanie w jakim stopniu udało się zrealizować te cele w roku poprzednim. Ponadto RPP odpowiada za ustalenie wysokości stopy lombardowej,  redystrybucyjnej, depozytowej oraz referencyjnej, a także za określenie zasad oraz oprocentowania rezerwy, którą banki komercyjne są zobligowane przechowywać na rachunku w NBP.  RPP poddaje również ocenie działalność Zarządu w zakresie realizacji celów polityki pieniężnej. Organem odpowiedzialnym za realizację zadań wyznaczonych przez RPP jest Zarząd. Składa się on z Prezesa oraz od 6 do 8 członków powoływanych przez Prezydenta RP. Do głównych zadań Zarządu należy realizacja zadań polityki pieniężnej, ocena stabilności systemu bankowego, czy też opracowywanie oraz opiniowanie projektów uchwał z zakresu finansów publicznych.

Zobacz również:  Limit odnawialny - kilka istotnych informacji

Funkcje NBP

Narodowy Bank Polski jest jedynym emitentem banknotów oraz monet, które są powszechnie akceptowalnym środkiem płatniczym w Polsce. Odpowiada za płynność systemu finansowego, a za pomocą stóp procentowych reguluje ilość pieniądza w obiegu starając się utrzymać wartość pieniądza krajowego na stabilnym poziomie. W odróżnieniu od banków komercyjnych NBP nie jest nastawione w głównej mierze na zysk, jego najważniejszym celem jest utrzymanie stabilności cen, czyli równoważenie poziomu inflacji oraz deflacji. NBP jest także odpowiedzialny za obsługę budżetu państwa, jednak nie może w sposób bezpośredni finansować deficytu. Bank centralny w Polsce jest całkowicie niezależny od władz państwowych a jego prawa wynikają z ustawy. Dzięki temu możliwe jest samodzielne ustalanie celów polityki pieniężnej oraz sposobów jej realizacji. Narodowy Bank Polski jest również tzw. pożyczkodawcą ostatniej instancji lub pożyczkodawcą ostatecznym w gospodarce. Oznacza to, że w razie kłopotów finansowych udziela on pożyczek bankom komercyjnym. Dzięki temu negatywne skutki odpływu środków z takiego banku mogą zostać w pewnym stopniu zniwelowane. Bank centralny pełni nadzór nad systemem płatniczym oraz czuwa nad stabilnością kursu złotego wobec innych walut.

Zobacz również:  RRSO - co kryje się za tym skrótem?